Tin từ chuyên mục: Người xóm 4

Bài viết về ông Nguyễn Vũ Pháp trên website Đài tiếng nói Việt Nam  (2/8/2012 )

Câu chuyện về chàng “Lỗ Ban Hải Hậu”, người khét tiếng là “Đại gia nhà gỗ” lâu nay, lại bắt đầu từ một ngôi chùa cổ ở thành phố Thái Nguyên - chùa Phù Liễn. Chùa đã có từ 300 năm nay Năm 1946, tại chùa này, đã đặt hòm phiếu bầu cử Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong cuộc tổng tuyển cử thứ nhất lịch sử.


Năm 1953, cũng tại đây, đã tổ chức lễ truy điệu và cầu siêu cho “Đại nguyên soái Stalin”.

Cũng là dễ hiểu, chùa ngày ấy nằm trong địa phận của Việt Bắc: Cao-Bắc-Lạng-Thái-Hà-Tuyên.

Trước đó, đây là nơi nuôi dưỡng, che chở nghĩa quân của cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên. Bây giờ, cách chùa gần 400m, còn có ngôi đền thờ một trong hai yếu nhân của cuộc binh biến ấy: Đội Cấn.

Trụ trì Phù Liễn tự là Đại đức Thích Nguyên Thành, Cử nhân Phật học, Trưởng Ban Trị sự Hội Phật giáo yêu nước tỉnh Thái Nguyên. Đất chùa rộng chừng 7000m2. Chùa đang được trùng tu và mở rộng. Công trình lớn nhất là Nhà tổ 3 tầng, mỗi tầng rộng 400m2. Hai tầng trên, nhà chùa chọn chất liệu gỗ lim, thiết kế đúng kiểu nhà cổ Đồng bằng Bắc bộ.

- Vì sao Đại đức lại chọn lối kiến trúc này? - Tôi hỏi.

- Tôi yêu Văn hóa Việt. Tôi yêu kiến trúc gỗ cổ Đồng bằng Bắc bộ, Nó đậm đà chất dân tộc. Nó dùng nguyên vật liệu thiên nhiên. Nó là của nền văn minh lúa nước. Nó thoáng đãng mà vẫn nghiêm trang. Nó vừa bền vững, vừa tôn quí mà lại giản dị. Nó là mái ấm che chở tâm hồn Việt, là cha, là mẹ, là bạn của người Việt, của Phật tử Việt tự bao đời! - Đại đức rất hứng khởi.

- Nhưng sao lại phải về tận Nam Định để tìm người. Quanh vùng đâu có thiếu thày, thiếu thợ?

- Lúc đầu, tôi cũng không biết người tôi cần tìm sống ở đó. Tôi yêu kiến trúc Tây Phương, Bút Tháp, Chu Quyến... và những ngôi nhà gỗ cổ Bắc Bộ. Khi được xem những kiến trúc tại trang trại của họa sĩ Thành Chương ở Sóc Sơn, tôi mới hỏi và biết tên người thi công chúng. Ban đầu, tôi nghĩ người này không thể dưới 60 tuổi. Tôi cứ đi tìm “ông Phát”! Hai năm sau gặp được, hoá ra “ông ấy” mới có 38 tuổi! Từ đó tôi gọi là “anh Phát”, “chú Phát”. Đúng là tuổi trẻ tài cao! Giao công trình cho “chú Phát”, tôi không còn phải băn khoăn gì về “tính dân tộc” của chúng nữa.

Phát, tên họ thực là Nguyễn Vũ Pháp, quê ở xã Hải Bắc, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Xưa kia, thợ gỗ Hải Hậu đã được mời làm chùa Tùng Lâm, chùa Cổ Lễ, chùa Dâu, chùa Keo, chùa Bút Tháp... Và, không biết tự bao giờ, tình yêu nhà gỗ và đồ gỗ đã ngấm vào máu anh. Bây giờ, nó thành nghề, thành nghiệp. Đến nay, Phát đã chỉnh trang, trùng tu, xây dựng cả trăm ngôi nhà gỗ cổ, làm mới cũng đã nhiều. Hoạ sĩ Thành Chương, một người sành sỏi, mời Phát làm cho mình và hai người đã rất tâm đắc với những kiến trúc của họ. Ngoài cái trang trại mà chủ nhân của nó gọi quá lên thành “Phủ” ấy, Phát đã làm cho Resort “Tản Đà” ở Sơn Tây; đang làm cho Resort “Đồi Trinh nữ” ở Phổ Yên, rộng gấp 10 lần trang trại Thành Chương và nhiều khu du lịch khác, chưa kể nhà dân.

“Thực mục sở thị”, tôi đã đến tận nhà Nguyễn Vũ Pháp (tức Phát). Một anh chàng cao, gầy, đen, đang cầm cây thước Lỗ Ban dài chừng 3m trong tay. Anh ta đang cùng thợ cả Vũ Văn Nam xác định lại cự li của tim cột cái, tụ chồng bò, tụ xà máng, tim tụ cột quân; trao đổi về việc chia hoành, tái chế bảy kẻ, bảy buông, dép, đấu, trụ con, ngưỡng bồ...

Bên cạnh hai người là Nguyễn Vũ Mưa, chuyên đắp hoa văn cổ truyền; thợ mộc Nguyễn Minh Cư “có thể làm mọi việc về gỗ”. Không ai trong họ có tay nghề dưới 20 năm.

- Làm lại một cái bảy buông, phải mất 15 công thợ - Phát bảo thế - cho nên phải cùng thống nhất nguyên tắc. Nói là “mộc gia, ngoã giảm”, nhưng đến cuối cùng, thì phải chính xác. Lắp nhà xong, nó phải chắc như cùng một khối, vững chãi như thầy võ đứng tấn.

Bây giờ, Phát đã thành ông chủ, một ông chủ kiêm thợ cả.

Ti tỷ mẩn cầm cây thước Lỗ Ban của Phát trên tay. Một mặt của nó có 4 hoa thị, mặt kia là những vạch ngang chia hoành. Tuỳ theo yếu tố đầu tiên - độ cao của cột cái - mà người thợ cả quy định cự ly của tim cột cái, tụ chồng bò, tụ xà máng và tim tụ cột quân. Ngôi nhà Phát đang làm, mỗi mái có 11 hoành. Vì nó có 5 gian- 3 gian ngoài và hai gian buồng- nên nó có 16 cột cái, 8 cột quân, 3 cửa ngưỡng bò.

Nhà gỗ cổ Đồng bằng Bắc bộ, cột cái thấp nhất cũng cỡ 3,65 m, thêm tảng bồng (đấu đá chân cột) thì cao cỡ 4m. Có những ngôi nhà thờ họ, cột cái cao tới 12m.

Thật kỳ diệu! Cái ông Lỗ Ban - tổ nghề mộc Trung Hoa cổ đại – từ cả nghìn năm trước, đã nghĩ ra các loại tỷ lệ kiến trúc trên cái thước rất đơn giản của ông. Tỷ lệ cơ bản - giữa chiều cao cột quân và cột cái - là cỡ 2/3, rất giống với “Tỷ lệ vàng” trong kiến trúc và hội họa cổ điển phương Tây!

Bây giờ, ngoài đồ nghề truyền thống như cưa tay, bào, đục, chàng, bạt..., thợ mộc còn có cả máy cưa, máy mài, máy đánh bóng, máy khoan, máy cắt..., nên đỡ vất vả nhiều. Chỉ có nghệ thuật chạm gỗ, là khó có máy nào thay được.

Nhà gỗ cổ thì phải đi với đồ nội thất gỗ cổ. Vì thế, Phát cũng là chuyên gia về sập gụ, tủ chè, ghế đơn, trường kỷ, đôn cổ và giả cổ. Ngoài đồ gỗ, người ta còn bày đồ gốm - sứ, đặc biệt là ở những nhà quyền quý và khá giả. Hỏi ra, Phát cười:

- Nếu anh đã có hoặc muốn có đồ gốm - sứ cổ hoặc giả cổ, thì cứ bảo em! Đảm bảo không để anh phải bày của rởm.

Cái anh chàng này hay thật! Người thì trẻ mà làm cái gì cũng ... cổ. Yêu nhà và đồ cổ đến thế là cùng!

Người xưa bảo, là trai sinh ở trên đời, phải làm được bốn việc: đẻ một đứa con, trồng một cái cây, xây một ngôi nhà và viết một cuốn sách. Phát đã xây bao nhiêu ngôi nhà rồi? Mà những ngôi nhà gỗ cổ của Phát mới đẹp làm sao!

Tôi nhìn Phát, nhìn cây thước Lỗ Ban bằng lim của Phát, thấy người và thước đều gầy, đen như nhau. Nhưng chắc chắn, cây thước không bị những cơn đau hành tá tràng hành hạ như chủ của nó.

Và từ đó, tôi gọi yêu Nguyễn Vũ Pháp (tức Phát) là “Lỗ Ban Hải Hậu”. Khi nào làm nhà, thế nào tôi cũng về Hải Bắc tìm Phát, hoặc là tôi sẽ gọi vào số máy 0913048832, để mời Phát lên./.

http://vovnews.vn/Xuan2009/Lo-Ban-Hai-Hau/200712/75953.vov

 



Các bài mới hơn:

   Nhà gỗ cổ truyền Đồng bằng Bắc Bộ và ông "Lỗ Ban Hải Hậu" (19/1/2014)
   Ông Phạm Văn Thoát được bổ nhiệm chức vụ Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Hải Bắc (4/10/2013)
   Chúc mừng Đại tá Đỗ Đình Thong nhận quân hàm mới (1/9/2013)
   Ông Nguyễn Ngọc Nhạ làm Chủ tịch HĐQT công ty cổ phần Sông Mới (26/12/2012)
   Ông Phạm Văn Dũng được bầu giữ chức Phó chủ tịch UBND xã Hải Yang, huyện Đak Đoa, tỉnh Gia Lai. (21/12/2012)
   Ông Đỗ Xuân Trường được bổ nhiệm chức vụ Phó Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn Kỳ Thượng - Quảng Ninh (2/8/2012)


Các bài đã đăng :

   Ý kiến của ông Đỗ Ngọc Phương tại hội nghị Ban tổ chức TW - tháng 10/2004  (2/8/2012)
Tin mới
Kiếm tiền tỷ mỗi năm từ cá bống bớp
Hải Hậu, “vùng biển sáng” về văn hóa
Bơi chải đứng ở hội làng Hành Thiện
Nam Định và Ibaraki đẩy mạnh hợp tác về công-nông nghiệp
Diêm dân Nam Định mong tìm đầu ra cho hạt muối
Quê hương chốn thanh bình
Thương nhớ phố cổ Thành Nam…
Gốc ổi bờ ao: Độc phẩm nổi danh đất Nam Định
  Tiêu điểm
Quê hương chốn thanh bình
Đêm văn nghệ hội xóm 2014
Sông xóm 4 đầy cá
Mở tầm nhìn từ làng ra nước bằng trang web
Xóm online - Điểm sáng công nghệ thông tin
Tiến sĩ Đỗ Phát - Tri huyện đầu tiên của Hải Hậu
Sinh khí mới ở Hải Bắc
Xóm website





















  Tiêu điểm
Câu lạc bộ Thái cực dưỡng sinh xóm 4
VTV phát phóng sự về trang web xom4.vn
Kéo co 2013
Tổng kết các hoạt động hội xóm năm 2013



cool hit counter

      87616
Xóm 4 - Hải Bắc - Hải Hậu - Nam Định
http://xom4.vn    Email: xom4haibac@gmail.com